در پی حمله روز شنبه آمریکا و اسرائیل به سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، این سازمان بیانیه‌ای صادر کرد.

نخستین روز از گردهمایی “کنگره آزادی ایران” با حضور صدها نفر از کنشگران مدنی، چهره‌های سیاسی، حقوقدانان و فعالان ایرانی در لندن برگزار شد؛ نشستی که هدف آن ایجاد آینده‌ای دموکراتیک و کثرت‌گرا برای ایران عنوان شده است.نخستین روز از نشست “کنگره آزادی ایران” روز شنبه هشتم فروردین (۲۸ مارس) در لندن برگزار شد؛ گردهمایی‌ای دو روزه که برگزارکنندگان آن می‌گویند با هدف ایجاد بستری چندصدایی برای گفت‌وگو، همگرایی و همکاری میان نیروهای مختلف اپوزیسیون شکل گرفته و قرار است بر مسیرهای عملی گذار دموکراتیک، حقوق بشر و کثرت‌گرایی در ایران تمرکز کند.

تلاشی برای گردهم آوردن صداهای متفاوت

مجید زمانی، از برگزارکنندگان “کنگره آزادی ایران” می‌گوید در این نشست صدها نفر از کنشگران مدنی، چهره‌های سیاسی، حقوقدانان، دانشگاهیان، کارآفرینان و فعالان ایرانی حضور خواهند داشت. به گفته او، شرکت‌کنندگان از پیشینه‌های سیاسی، مدنی و اتنیکی گوناگون در این کنگره گرد هم آمده‌اند، اما در یک اصل مشترک‌اند: پایان دادن به حاکمیت اقتدارگرا و حرکت به سوی آینده‌ای دموکراتیک، مبتنی بر حقوق بشر و کثرت‌گرایی برای ایران.

برگزارکنندگان این نشست با اشاره به بحران‌های عمیق داخلی در ایران و همچنین افزایش عدم قطعیت‌های خارجی، بر این موضوع تاکید کرده‌اند که هیچ جریان یا گروهی به تنهایی نمی‌تواند آینده ایران را رقم بزند. از نگاه آنان، گذار پایدار تنها زمانی ممکن خواهد بود که نیروهای مختلف سیاسی و مدنی بتوانند با وجود اختلاف‌ها، بر سر حداقل‌هایی مشترک همکاری کنند.

تاکید بر همکاری، نه ادعای رهبری

در توضیح اهداف این کنگره آمده است که این ابتکار با احترام به رقابت‌های طبیعی میان احزاب و جریان‌های سیاسی، می‌کوشد از تجربه‌های انباشته آن‌ها استفاده کند و بستری برای همکاری در پروژه‌های مشترک در مسیر دموکراسی و حقوق بشر فراهم آورد.

برگزارکنندگان همچنین تصریح کرده‌اند این نشست را باید نخستین گام از مسیری طولانی دانست. به گفته آنان، هنوز بسیاری از جریان‌های سیاسی و کنشگرانی که برگزارکنندگان مایل به همکاری حداکثری با آن‌ها هستند، در این جمع حضور ندارند و امید می‌رود در مراحل بعدی به این روند بپیوندند. از نگاه برگزارکنندگان، گذار پایدار به نظامی دموکراتیک مستلزم همکاری گسترده، احترام متقابل و گفت‌وگوی ساختارمند میان دیدگاه‌های متفاوت است.

در همین چارچوب، تاکید شده که “کنگره آزادی ایران” در پی تحمیل یک دیدگاه سیاسی واحد نیست، بلکه هدف آن ایجاد فضایی مشترک برای گفت‌وگو و همگرایی، شناسایی حداقل‌های مشترک و آغاز مسیرهای عملی برای گذار دموکراتیک است.

برنامه این گردهمایی دو روزه شامل هشت پنل تخصصی است که در آن موضوع‌هایی از جمله کثرت‌گرایی، احزاب، جامعه مدنی، برابری جنسیتی، عاملیت شهروندان، تعامل بین‌المللی و بازسازی اقتصادی بررسی خواهد شد.

به گفته برگزارکنندگان، انتخاب این محور‌ها نشان‌دهنده آن است که این کنگره قصد دارد بحث درباره آینده ایران را از سطح شعارهای کلی فراتر ببرد و به حوزه‌هایی بپردازد که در هر روند گذار سیاسی، نقش تعیین‌کننده دارند.

رضا علیجانی: جامعه ایران متکثر است

رضا علیجانی، فعال سیاسی، به دویچه‌ وله فارسی گفت، این کنگره با این هدف شکل گرفته که نشان دهد جامعه ایران جامعه‌ای متکثر است. او گفت در این نشست، افرادی از اتنیک‌های مختلف، زنان، فعالان حقوق بشر و فعالان صنفی حضور دارند و هر یک بخشی از دیدگاه‌ها و مطالبات موجود در جامعه ایران را نمایندگی می‌کنند.

علیجانی همچنین گفت برگزارکنندگان و شرکت‌کنندگان این کنگره می‌خواهند هم به مردم ایران و هم به جامعه جهانی نشان دهند که گروه‌های مختلف اپوزیسیون می‌توانند با یکدیگر همکاری کنند. او در عین حال تاکید کرد که این کنگره نه ادعای رهبری دارد و نه قصد دارد دیگر جریان‌ها را نادیده بگیرد.

اسماعیل عبدی: پیوند اپوزیسیون با داخل کشور ضروری است

در این نشست، علاوه بر علیجانی، ده‌ها چهره دیگر نیز حضور دارند. اسماعیل عبدی، فعال صنفی و مدنی در حوزه معلمان، از جمله چهره‌هایی است که بر ضرورت ارتباط نیروهای مخالف جمهوری اسلامی با داخل کشور تاکید کرده است.

عبدی گفته است اپوزیسیون باید بتواند رابطه خود را با داخل ایران حفظ و تقویت کند. او همچنین با ابراز مخالفت با حمله نظامی به ایران، تاکید کرده که جامعه جهانی باید نه از مسیر مداخله نظامی، بلکه از طریق حمایت از جامعه مدنی ایران به روند تغییر در کشور کمک کند.

نخستین گام در مسیری طولانی

آن‌چه برگزارکنندگان کنگره بر آن تاکید دارند، این است که این نشست را نباید نقطه پایان، بلکه آغاز یک روند دانست؛ روندی که اگر قرار باشد به نتیجه برسد، نیازمند گسترش دایره مشارکت، کاهش بی‌اعتمادی‌ها و تعریف سازوکارهایی روشن برای همکاری میان نیروهای متنوع سیاسی و مدنی خواهد بود.

در شرایطی که اپوزیسیون ایران سال‌ها با پراکندگی، اختلاف و نبود سازوکارهای مشترک روبه‌رو بوده، برگزارکنندگان این کنگره امیدوارند این نشست بتواند دست‌کم زمینه‌ای برای گفت‌وگویی منظم‌تر و همکاری‌ای گسترده‌تر فراهم کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با عبور از پرونده ونزوئلا و در حالی که آتش جنگ با ایران را در خاورمیانه شعله‌ور نگه داشته، اکنون پیکان حملات خود را به سمت کوبا نشانه رفته است. او تهدید کرد: «کوبا هدف بعدی است.»دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده در جریان یک سخنرانی‌ بدون ارائه جزئیات مشخص اعلام کرد، هدف بعدی او کوبا است.

این در حالی است که پیش‌تر میگل دایاز-کانل، رئیس‌ جمهور کوبا به تهدیدهای او مبنی بر تصرف این کشور پاسخ داده و گفته بود، “اگر ایالات متحده تلاش کند کشور را تصرف کند، با مقاومت تسلیم‌ناپذیر روبه‌رو خواهد شد.”

به گزارش به گزارش شبکه خبری “ان‌تی‌وی” آلمان، اظهارات جدید رئیس‌جمهور ایالات متحده در روز ۲۷ مارس (۷ فروردین) تنش‌ها میان آمریکا و کوبا را بار دیگر تشدید کرده است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

او در جریان سخنرانی خود در میامی در حالی از کوبا به عنوان هدف بعدی خود نام برد که پیش از آن، درباره موفقیت‌های نظامی در ونزوئلا سخن گفته بود؛ موفقیتی که در تضاد با وضعیت جنگ ایالات متحده با ایران قرار دارد.

در حالی که کاراکاس سقوط کرده، نبرد با تهران همچنان در وضعیتی نامشخص باقی مانده و علی‌رغم شعله‌ور بودن آتش جنگ، واشنگتن هنوز نتوانسته به یک نتیجه نهایی و ملموس در خاورمیانه دست یابد.

فشار واشنگتن بر حکومت کوبا پس از حمله به ونزوئلا که به بازداشت رئیس‌جمهور آن، نیکلاس مادورو، منجر شد، تقویت شده و هدف از این اقدامات، تضعیف رژیم و سوق دادن آن به تغییر سیاسی عنوان شده اما دولت آمریکا تاکنون هیچ برنامه مشخص نظامی یا قانونی برای اشغال اراضی کوبا اعلام نکرده است.

ترامپ پیش از این نیز با اعلام اینکه که فکر می‌کند “افتخار تصرف کوبا” را خواهد داشت، به خبرنگاران گفته بود: «اینکه آن را آزاد کنم یا تصرف کنم، فکر می‌کنم می‌توانم هر کاری که بخواهم با آن انجام دهم.»

محاصره اقتصادی در سایه تهدیدهای ترامپ

روابط آمریکا و کوبا از زمان انقلاب سوسیالیستی ۱۹۵۹ تحت رهبری فیدل کاسترو همواره پرتنش بوده است و اکنون با بحران اقتصادی شدید در کوبا و قطع واردات نفت ونزوئلا، واشنگتن فشارها را افزایش داده است.

گزارش‌ها در عین حال حاکی از مذاکراتی رسمی میان نمایندگان هاوانا و واشنگتن برای جلوگیری از تشدید تنش‌هاست، هرچند اظهارات ترامپ احتمال هرگونه اقدام آینده را مبهم باقی گذاشته‌ است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

پس از این قطع عرضه و شکست واردات سوخت از سوی ونزوئلا، وضعیت اقتصادی کوبا به‌طور قابل‌توجهی رو به وخامت گذاشت و کشور با کمبود شدید نفت روبه‌رو شد.

علاوه بر این، ایالات متحده به کشورهای دیگر هشدار داده است، در صورت فروش یا ارسال نفت به کوبا ممکن است با تعرفه‌های تنبیهی مواجه شوند.

علاوه بر این، سیستم تولید برق فرسوده کوبا نیز در وضعیت نامناسبی قرار دارد. این کشور با کمبود مواد غذایی و دارو هم دست‌وپنجه نرم می‌کند که به‌طور هدفمند بر اثر تحریم‌های ایالات متحده تشدید شده است.

حتی سیگنال‌های اخیر آمریکا درباره کاهش تنش در جنگ ایران نیز نتوانسته از نگرانی سهامداران و سرمایه‌گذاران بکاهد. کارشناسان عامل را ناهماهنگی دیپلماتیک میان واشنگتن و تهران می‌دانند. شاخص داو جونز وارد فاز اصلاحی شد.نگرانی از تأثیرات جدی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بر تورم و رشد جهانی اقتصاد، روز جمعه ۲۷ مارس (۷ اسفند ۱۴۰۵) بار دیگر به فروش گسترده سهام در “وال‌استریت” انجامید. هم‌زمان، قیمت نفت که پیش‌تر نیز به شدت افزایش یافته بود، باز هم جهش کرد و بازدهی بازار اوراق قرضه به بالاترین سطح خود در حدود هشت ماه گذشته رسید.

فعالان بازار وضعیت اخبار در خصوص تلاش‌های صلح را گیج‌کننده و عاری از پیشرفت توصیف کردند. در نتیجه، عدم قطعیت در بازارهای مالی درباره روند این درگیری نظامی و پیامدهای آن برای قیمت انرژی، زنجیره‌های تأمین، تورم و سیاست پولی، حتی بیشتر شد.

گرچه دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، ظاهراً به دلیل درخواست جمهوری اسلامی و با ادعای پیشرفت خوب مذاکرات، بار دیگر حملات به تأسیسات انرژی ایران را متوقف کرده و مهلتی تا ششم آوریل در نظر گرفته است، اما تهران همچنان وجود چنین مذاکراتی را انکار می‌کند.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

شاخص اقتصادی “داو جونز” ۱.۷ درصد کاهش یافت و به ۴۵۱۶۷ واحد رسید و بدین‌ترتیب رسماً وارد فاز اصلاح شد. این شاخص اکنون ده درصد پایین‌تر از رکورد خود در دهم فوریه قرار دارد. شاخص “اس‌اندپی ۵۰۰” نیز ۱.۷ درصد افت کرد و شاخص “نزدک کامپوزیت” ۲.۱ درصد کاهش یافت.

تمامی شاخص‌ها نزدیک به پایین‌ترین سطح روزانه خود بسته و وارد تعطیلات آخر هفته شدند. طبق آمار اولیه، روز جمعه در بورس نیویورک ۵۶۵ سهم (پنج‌شنبه: ۷۷۷) افزایش قیمت داشتند، ۲۲۰۹ سهم (پنج‌شنبه: ۱۹۹۸) کاهش یافتند و ۴۰ سهم (پنج‌شنبه:۴۰) بدون تغییر باقی ماندند.

نگرانی از “ناهماهنگی دیپلماتیک”

داگ بیث، کلان‌استراتژیست سهام در “مؤسسه ولز فارگو”، گفت: «ناهماهنگی دیپلماتیک نگران‌کننده است.» جیم بیانکو، رئیس و کلان‌استراتژیست در مؤسسه تحقیقاتی “بیانکو” نیز می‌گوید: «تنها زمانی که ایرانی‌ها بگویند مذاکرات خوب پیش می‌رود، این موضوع بر بازارها اثر خواهد گذاشت.»

افزون بر این، گزارش‌ها درباره احتمال اعزام تا ۱۰ هزار نیروی آمریکایی به خاورمیانه بر فضای بازار فشار آورده است. حتی اظهارات مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مبنی بر اینکه اهداف ایالات متحده “بدون هیچ‌گونه نیروی زمینی” نیز قابل دستیابی است، تغییری در این وضعیت ایجاد نکرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

همچنین این گفته روبیو که جنگ “ظرف چند هفته، نه چند ماه” پایان خواهد یافت، نتوانست تسکینی برای بازار باشد. در شرایطی که تنگه هرمز همچنان تا حد زیادی بسته مانده، نه تنها نشانه‌ای از بهبود قیمت نفت دیده نمی‌شود، بلکه برعکس، بهای نفت برنت نسبت به روز قبل با افزایشی ۴.۸ درصدی، به بیش از ۱۱۳ دلار رسید و بار دیگر به اوج ۱۲۰ دلاری خود از زمان آغاز جنگ نزدیک شد.

تقویت دلار و طلا

دلار به عنوان “پناهگاه امن”، اندکی به رشدهای اخیر خود افزود و این روند با افزایش چشمگیر نرخ‌های بهره بازار نیز تقویت شد. قیمت هر یورو به ۱.۱۵۱۷ دلار رسید. قیمت طلا تقریباً تمام زیان‌های شدید روز پیش را جبران کرد، با وجود آنکه افزایش ارزش دلار و نرخ‌های بهره معمولاً به زیان آن است. به گفته ناظران، طلا ممکن است دوباره به عنوان یک پناهگاه امن مورد توجه قرار گرفته باشد. بهای هر اونس طلا ۱۳۰ دلار افزایش یافت و به ۴۵۱۰ دلار رسید.

در بازار اوراق قرضه، بازده اوراق ده‌ساله خزانه‌داری آمریکا به بالاترین سطح خود در هشت ماه گذشته رسید؛ حرکتی که ناشی از نگرانی‌ها درباره تورم و افزایش نرخ بهره بود. این نرخ که در اوج روزانه خود به ۴.۴۸ درصد رسیده بود، با ۲ واحد پایه افزایش به ۴.۴۴ درصد رسید.

در بازار سهام، افزایش قیمت نفت و گاز، مانند روز قبل، باعث خرید سهام شرکت‌های حوزه انرژی شد و شاخص این بخش ۲ درصد رشد کرد. در مقابل، به دلیل تیره شدن چشم‌انداز اقتصادی ناشی از جهش قیمت نفت، از خرید سهام صنایع چرخه‌ای اجتناب شد.

بیشتر بخوانید: لرزش بازار انرژی در سراسر آسیا در پی تشدید جنگ ایران

سهام شرکت “یونیتی سافت‌ور”، برخلاف روند بسیار ضعیف بازار، ۱۳.۵ درصد جهش کرد. این توسعه‌دهنده بازی‌های ویدیویی نتایج مالی قدرتمندی ارائه داد و اعلام کرد که قصد دارد سبد فعالیت‌های خود را بازتنظیم کرده و از برخی حوزه‌های کسب‌وکار خارج شود.

سهام نتفلیکس، پس از اعلام افزایش قیمت توسط این ارائه‌دهنده خدمات پخش آنلاین، با افزایش اندکی همراه شد. افزایش هدف قیمتی از سوی مؤسسه اوپنهایمر نیز، حمایت بیشتری را برای این سهام فراهم کرد.

سهام تسلا ۲.۸ درصد کاهش یافت و به روند نزولی پنج هفته‌ای خود ادامه داد. از زمانی که این شرکت نتایج قوی سه‌ماهه چهارم را اعلام کرده، سرمایه‌گذاران در انتظار محرکی جدید، مثلا از طریق گسترش کسب‌وکار “روبوتاکسی”‌ها یا معرفی نسل سوم ربات انسان‌نمای “اپتیموس” هستند.

سهام شرکت متا پس از شکست در یک دادگاه مهم مرتبط با شبکه‌های اجتماعی، ۴ درصد دیگر کاهش یافت. شرکت آلفابت نیز ۲.۴ درصد افت کرد. هر دو شرکت قصد دارند به حکمی اعتراض کنند که آنها را متهم می‌کند پلتفرم‌هایشان اعتیادآور بوده و موجب فشارهای روانی بر کاربران می‌شود. سهام شرکت خدمات گردشگری کارنیوال نیز پس از کاهش پیش‌بینی سود آن، ۴.۳ درصد سقوط کرد.

با آغاز حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران، بر تنش روابط آلمان و آمریکا افزوده شد. وزیر خارجه آلمان حالا پس از نشست گروه هفت با اعلام اینکه “موضوع فیصله یافته است”، فضای میان دو کشور را مثبت توصیف کرد.دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا اخیرا بارها دولت آلمان را به‌دلیل مواضعش در جنگ ایران مورد انتقاد قرار داده، اما به تازگی یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان پس از دیدار با مارکو روبیو، همتای آمریکایی خود، در برنامه “تاگس‌تمن” در شبکه اول تلویزیون این کشور، فضای کلی میان دو کشور را “مثبت” توصیف کرد.

وزیر خارجه آلمان با اعلام اینکه در نشست وزرای خارجه گروه هفت، برخوردها “دوستانه” بوده است، افزود: «آلمان علاقه بسیاری به داشتن رابطه‌ای خوب با ایالات متحده و شکل‌دهی مشترک به سیاست خارجی و امنیتی دارد.»

واده‌فول همچنین در این برنامه به نقل از همتای آمریکایی خود گفت: «روبیو به‌طور روشن گفته است، در حال حاضر هیچ مشارکت نظامی از آلمان انتظار نمی‌رود.»

اظهارات فعلی وزیر خارجه آلمان به تنش‌های لفظی شدیدی برمی‌گردد که پس از آغاز درگیری نظامی میان آمریکا و اسرائیل با ایران شکل گرفت و دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با اتخاذ رویکرد “تغییر رژیم”، دولت آلمان را به دلیل عدم همراهی نظامی به شدت تحت فشار قرار داده بود.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

آلمان در ابتدا نسبت به مشروعیت بین‌المللی این جنگ تردیدهای جدی داشت و حتی فرانک-والتر اشتاین‌مایر، رئیس‌جمهور این کشور آن را “خلاف قوانین بین‌الملل” خوانده بود. اما گزارش‌های اخیر درباره دستیابی ایران به موشک‌هایی با برد بیش از چهار هزار کیلومتر، زنگ خطر را در برلین به صدا درآورده و باعث شده، مقامات آلمانی برای حفظ امنیت اروپا، مواضع خود را به واشنگتن نزدیک‌تر کنند.

این تغییر موضوع در حالی رخ داده است که به تازگی فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در کنفرانسی به میزبانی روزنامه “فرانکفورتر آلگماینه” گفت، “آماده است تا پس از پایان خصومت‌ها در یک ماموریت بین‌المللی برای ایجاد ثبات شرکت کند.”

مرتس همچنین با انتقاد از عملکرد دونالد ترامپ افزود، کاری که رئیس جمهور آمریکا در حال حاضر انجام می‌دهد، کاهش تنش و تلاش برای رسیدن به یک راه‌حل مسالمت‌آمیز نیست، بلکه تشدید گسترده تنش با نتیجه‌ای نامشخص است: «من مطمئن نیستم که کاری که اسرائیل و آمریکا انجام می‌دهند، واقعا به موفقیت و تغییر رژيم منجر شود.»

تمرکز بر اهداف نظامی

آمریکا در ابتدای حملات نظامی به ایران مدعی شده بود، خواهان “تغییر رژیم” است و “از مردم ایران خواسته بود که فعلا در خانه‌های خود بمانند تا شرایط دست گرفتن دولت از سوی مردم فراهم شود.”

اما این اظهارات با سپری شدن چند هفته از آغاز جنگ تغییر کرد و ترامپ اعلام کرد، “هدف صرفا نابودی توانمندی‌های نظامی ایران است و اهداف دیگری دنبال نمی‌شود.”

واده‌فول با اشاره به همین تغییر موضوع ایالات متحده اعلام کرده است: «در رابطه با اهداف جنگی ایالات متحده، موردی که “مدت‌ها نامشخص بود”، شفاف‌سازی شده است.»

تحلیل‌گران بر این باورند، تغییر موضع واشنگتن از “تغییر رژیم” به “تضعیف توان نظامی” در واقع پاسخی به فشارهای دیپلماتیک متحدان اروپایی بود.

کاخ سفید پس از مواجهه با پیچیدگی‌های حکمرانی در صورت سقوط ناگهانی ساختار سیاسی ایران و خطر بروز جنگ داخلی یا خلا قدرت در منطقه، ترجیح داد هدف خود را به “فلج کردن ماشین جنگی ایران” محدود کند. این عقب‌نشینی تاکتیکی در عین حال به دولت آلمان اجازه داد، تا بدون ترس از متهم شدن به مشارکت در یک پروژه بی‌ثبات‌کننده، بر روی نقاط مشترکی نظیر مقابله با تهدیدات موشکی جمهوری اسلامی متمرکز شود و فضای گفت‌و‌گوهای دیپلماتیک را باز نگه دارد.

موشک‌های ایرانی، تهدیدی برای اروپا

در حالی که پیش از این، در بحث توانمندی‌های نظامی ایران، عمدتا موضوع “تسلیحات اتمی” مطرح بود، اما اکنون “تسلیحات موشکی” نیز در کانون توجه قرار گرفته است.

واده‌فول با اشاره به همین موضوع و حمله به یک پایگاه نظامی مورد استفاده ایالات متحده و بریتانیا گفت: «اخیرا پرتاب موشک‌هایی را دیده‌ایم که احتمالا بیش از چهار هزار کیلومتر برد دارند که این نشان‌دهنده اهمیت فزاینده تهدید موشکی ایران است.»

وزیر امور خارجه آلمان این موضوع را ” تهدیدی مستقیم برای اروپا” خواند و افزود: «ایران دهه‌هاست در منطقه رفتار خصمانه‌ای دارد و باید محدود شود. ما صراحتا در این هدف با ایالات متحده هم‌نظر هستیم.»

از سوی دیگر آلمان به‌خاطر پیامدهای اقتصادی جنگ در ایران، علاقه‌مند است جنگ طولانی نشود. در این رابطه نیز وزیر امور خارجه این کشور گفت:«قرار است گفت‌وگوهایی انجام شود. ما ایالات متحده را برای آغاز این مسیر تشویق کرده‌ایم.»

واده‌فول تاکید کرد که “باید یک توافق با ایران حاصل شود” و گفت، در دولت فدرال این اتفاق‌نظر وجود دارد که “راهکار نظامی برای این منازعه وجود نخواهد داشت و دیپلماسی مورد نیاز است”. او ادامه داد: «تنها از این طریق می‌توان امنیت در تنگه هرمز را برقرار کرد.»

بیشتر بخوانید: انتقاد ترامپ از مواضع مقام‌‌های آلمان در قبال جنگ ایران

آلمان در انتظار توضیحات ایالات متحده است

چالش حقوقی پیرامون این جنگ اما به تازگی به اوج خود رسید، چرا که فرانک‌والتر اشتاین‌مایر، رئیس‌جمهور آلمان در یک سخنرانی تند و بی‌سابقه‌ در وزارت امور خارجه، حملات نظامی به ایران را “نقض آشکار قوانین بین‌الملل” توصیف کرد.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

این اظهارات که لرزه بر پیکره روابط دیپلماتیک برلین و واشنگتن انداخت، یوهان واده‌فول را در موقعیت دشواری قرار داد. هر چند او در واکنش به این تنش در این مصاحبه از موضع‌گیری مستقیم درباره سخنان رئیس‌جمهور خودداری کرد و با رویکردی احتیاط‌آمیز گفت: «دولت فدرال برای ارائه ارزیابی نهایی، منتظر گزارش رسمی و توضیحات ایالات متحده درباره مبانی حقوقی این حملات خواهد ماند.»

بیشتر بخوانید: تردید گسترده در آلمان نسبت به پذیرش پناهجوی بیشتر از ایران

با این حال، واده‌فول برای جلوگیری از سوءبرداشت‌ها تاکید کرد، “انتقاد از مبانی حقوقی جنگ به معنای تبرئه تهران نیست”.

او با صراحت بیان کرد، رفتارهای ایران در دهه‌های اخیر نیز به وضوح در چارچوب حقوق بین‌الملل قابل توجیه نبوده و نباید از این قوانین به عنوان “محافظی برای مصونیت ایران” استفاده کرد.

بحران روشنفکری ایرانی؟

saman.mobasher…

ش., 03/28/2026 – 12:41

از آغاز جنگ، اینترنت و منابع جایگزین اطلاع‌رسانی در ایران تا حد زیادی مسدود شده‌اند. رسانه‌های حکومتی تقریباً دیگر هیچ اعتباری ندارند. اکثر مردم از بی‌خبری و بلاتکلیفی رنج می‌برند و نمی‌دانند چه چیزی در انتظارشان است.شامگاه پنج‌شنبه گذشته تهران زیر موج شدیدی از حملات قرار گرفت. ساکنان پایتخت ایران از انفجارهای عظیم و از جنگنده‌هایی خبر دادند که در ارتفاعی بسیار پایین بر فراز شهر پرواز می‌کردند. ارتش اسرائیل بامداد جمعه ۷ اسفند (۲۷ مارس) اعلام کرد که یک موج حمله “در قلب تهران” انجام داده است. به گفته این ارتش “زیرساخت‌های رژیم ایران به شکل هدفمند” هدف قرار گرفته‌اند.

پیش از آن، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بار دیگر ضرب‌الاجل خود برای نابودی تأسیسات انرژی ایران به دلیل مسدود شدن تنگه هرمز را به تعویق انداخته بود. ایالات متحده هزاران سرباز را به خاورمیانه اعزام کرده است. حمله زمینی به ایران منتفی نیست.

در مقابل، ایران اعلام کرد که روز پنج‌شنبه اهدافی در اسرائیل و همچنین پایگاه‌های آمریکا در چندین کشور حوزه خلیج فارس را با موشک و پهپاد هدف قرار داده است. در تلویزیون دولتی گفته می‌شود که کشور در آستانه شکست دادن دشمنان خود و پایان دادن به جنگ است.

آن‌دسته از ساکنان تهران که هنوز به فضای مجازی دسترسی دارند، در گروه‌های خود از جمله می‌نویسند: «دیگر تلویزیون دولتی تماشا نمی‌کنیم و به‌سختی کسی را می‌شناسم که هنوز این کار را بکند» یا «آنها فقط برای خودشان و طرفدارانشان برنامه پخش می‌کنند.»

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی مدت‌هاست برتری خود در شکل‌دهی به افکار عمومی در ایران را از دست داده است. بر اساس یک نظرسنجی از سوی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)، حتی پیش از جنگ دوازده‌روزه در ژوئن ۲۰۲۵ نیز تنها ۱۲.۵ درصد مردم از اخبار این رسانه استفاده می‌کردند. این رقم در سال ۲۰۱۷ هنوز ۵۱ درصد بود.

با وجود افزایش حدودا ۵۰ درصدی بودجه این سازمان در مارس ۲۰۲۵، این رسانه حکومتی ظاهراً موفق نشده است اعتماد از دست‌رفته را بازگرداند.

پیگرد کاربران استارلینک

بسیاری از ایرانیان اطلاعات خود را از طریق شبکه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور، از طریق خدماتی مانند دویچه وله و یا از طریق شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام با حدود ۲۴ میلیون کاربر، کسب می‌کنند. با وجود اینکه این پلتفرم‌ها رسما ممنوع هستند، بسیاری از مردم از خدمات “وی‌پی‌ان” برای دسترسی به آنها استفاده می‌کنند.

وی‌پی‌ان یک تونل داده رمزگذاری‌شده میان یک دستگاه و یک سرور وی‌پی‌ان دوردست ایجاد می‌کند و از آن نقطه، دسترسی به اینترنت عمومی برقرار می‌شود.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

جمهوری اسلامی از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند گذشته (۲۸ فوریه) بار دیگر اینترنت را قطع کرده است. خدمات وی‌پی‌ان اغلب تنها در ترکیب با اینترنت ماهواره‌ای مانند استارلینک کار می‌کنند. چنین دسترسی‌هایی گاه با قیمت‌های بسیار بالا، تا ده برابر قیمت معمول، فروخته می‌شوند.

با این حال، استفاده از استارلینک تا حدی قابل ردیابی است. به گفته وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی، در مناطق مختلف کشور صدها سامانه استارلینک شناسایی و ضبط شده‌اند.

سرویس‌های وی‌پی‌ان اغلب فقط در ترکیب با اینترنت ماهواره‌ای مانند استارلینک کار می‌کنند. کیوان صمدی، کارشناس حوزه اینترنت، در گفت‌وگو با دویچه وله توضیح می‌دهد که این روند از نظر فنی چگونه کار می‌کند.

بیشتر بخوانید: استارلینک و موج بازداشت‌ها در ایران؛ وقتی اینترنت جرم می‌شود

دستگاه‌های استارلینک سیگنال‌هایی را برای اتصال به ماهواره‌ها ارسال می‌کنند. این سیگنال‌ها را می‌توان با تجهیزات ویژه رهگیری کرد. سپس نیروهای امنیتی می‌توانند با تجهیزات رادیویی موقعیت تقریبی این سیگنال‌ها را تعیین کنند. گزارش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد که از آغاز جنگ تاکنون صدها نفر در چندین شهر به همین دلیل بازداشت شده‌اند.

بدترین فشار روانی: “بی‌اطلاعی”

اینکه چه تعداد از این سیستم‌ها هنوز در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرند، دشوار است. با این حال، برخی منابع داخل کشور گزارش می‌دهند که خدمات وی‌پی‌ان همچنان، اغلب از طریق دوستان یا آشنایان، در دسترس است؛ البته با قیمت‌هایی بسیار بالا. هنوز بسیاری از مردم، با وجود مشکلات شدید مالی ناشی از ادامه جنگ و تعطیلی کسب‌وکارها، برای حفظ دسترسی به اطلاعات، برای وی‌پی‌ان هزینه می‌کنند.

آن‌ها قطع اینترنت را به شکلی متفق‌القول، یکی از شدیدترین فشارهای روانی این روزها توصیف می‌کنند: نبود ارتباط با خانواده و بستگانی که به دلیل جنگ در خارج از کلان‌شهرها پراکنده شده‌اند، و بی‌اطلاعی و عدم اطمینان از آنچه در محیط اطرافشان می‌گذرد، به‌سختی قابل تحمل است.

اسرائیل و آمریکا نهم اسفند ۱۴۰۴ حملات هوایی به ایران را آغاز کردند. تهران از آن زمان با حملات موشکی و پهپادی به اسرائیل، چندین کشور حوزه خلیج فارس و تأسیسات آمریکا در منطقه پاسخ داده است. شمار قربانیان غیرنظامی و میزان ویرانی روزبه‌روز افزایش می‌یابد و هنوز هم چشم‌اندازی برای پایان جنگ دیده نمی‌شود.

با همکاری دانیال بابایانی

به گزارش گاردین به نقل از یک مقام ارشد اروپایی، روسیه در حال تکمیل “ارسال چندمرحله‌ای پهپاد، دارو و غذا به ایران” است. پیش‌تر نیز گزارش‌های از کمک مسکو به تهران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در منطقه منتشر شده بود.روزنامه بریتانیایی گاردین روز جمعه ۲۷ مارس (۷ فروردین ۱۴۰۵) به نقل از یک مقام ارشد اروپایی نوشت، طبق ارزیابی نهادهای اطلاعاتی در اروپا، روسیه در مراحل پایانی آماده‌سازی ارسال پهپاد به ایران است تا تهران بتواند از آن‌ها در جنگ با آمریکا و اسرائیل استفاده کند.

این مقام اروپایی گفته است که مسکو پیش‌تر نیز در زمینه تبادل اطلاعات برای کمک به هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی در منطقه، با تهران همکاری کرده است، اما ارسال قریب‌الوقوع پهپادهای مجهز به مواد انفجاری، نخستین مدرک مداخله مرگبار روسیه در جنگ ایران، از زمان آغاز آن خواهد بود.

منبع گاردین که به شرط ناشناس ماندن سخن گفته است، از ارائه جزئیات درباره میزان پهپادهای ارسالی خودداری کرد، اما در عین حال گزارشی از “فایننشال تایمز” را تأیید کرد که در آن با استناد به “گزارش‌های اطلاعاتی غربی” آمده بود روسیه در حال تکمیل “ارسال چندمرحله‌ای پهپاد، دارو و مواد غذایی” به ایران است.

اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه‌ وله

این وب‌سایت خبری به نقل از مقام‌های مطلع از این اطلاعات، گزارش داده بود که مقام‌های جمهوری اسلامی و روس چند روز پس از حمله اسرائیل و آمریکا به ایران در روز ۹ اسفند ۱۴۰۴، مذاکرات مخفیانه‌ای را درباره تحویل پهپادها آغاز کرده بودند.

در گزارش “فایننشال تایمز” آمده بود که تحویل پهپادها ممکن است تا اواسط هفته آینده تکمیل شود.

واکنش مسکو

دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در واکنش به ادعای ارسال پهپاد از روسیه به ایران، گفته است: «در حال حاضر اخبار جعلی زیادی در گردش است. یک چیز درست است؛ ما به گفت‌وگوی خود با رهبری ایران ادامه می‌دهیم.»

روسیه و ایران سال گذشته یک توافق مشارکت راهبردی امضا کردند، و مسکو بیش از ۱۳ تُن دارو از طریق جمهوری آذربایجان به ایران ارسال کرد.

افزایش نقش مسکو می‌تواند جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را گسترش داده و تشدید کند؛ جنگی که از جمله از سوی برخی متحدان واشنگتن، به عنوان “اقدامی غیرقانونی با اهدافی نامشخص و پیامدهایی آشوب‌زا در عرصه ژئوپولیتیک و اقتصادی” مورد انتقاد قرار گرفته است.

دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید

حمایت پهپادی مسکو از جمهوری اسلامی می‌تواند دیگر کشورهای منطقه را نیز خشمگین کند. واکنش تهران به این حملات شامل شلیک هزاران پهپاد تهاجمی نسبتاً ارزان در سراسر خلیج فارس بوده است که اهدافی را در چندین کشور، از جمله کویت، قطر، بحرین، عربستان سعودی، عمان، عراق و امارات متحده عربی هدف قرار داده‌اند. تهران می‌گوید منافع آمریکا در منطقه را هدف گرفته است.

روسیه نیز پهپادهای تهاجمی یک‌بارمصرف مشابهی را که بر اساس پهپادهای ایرانی “شاهد” ساخته شده‌اند، تولید کرده و از آن‌ها در جنگ علیه اوکراین استفاده می‌کند.

وزیران خارجه کشورهای اروپایی جمعه گذشته در نشست گروه هفت در فرانسه، در حضور مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، موضوع کمک روسیه به ایران در راستای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی را مطرح کردند.

درهم‌تنیدگی جنگ‌های ایران و اوکراین

وزیر خارجه آلمان، روسیه را متهم کرد که به ایران در شناسایی اهداف احتمالی حمله کمک می‌کند. یوهان واده‌فول همچنین گفت که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، می‌خواهد از جنگ ایران همچون عاملی برای منحرف کردن توجه‌ها از تجاوز به اوکراین استفاده کند.

واده‌فول در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «پوتین امیدوار است که تشدید تنش‌ها در خاورمیانه توجه ما را از جنایات او در اوکراین منحرف کند.»

او افزود: «این محاسبه نباید موفق شود. ما به وضوح می‌بینیم که این دو درگیری تا چه اندازه به هم گره خورده‌اند. روسیه آشکارا در حال حمایت از ایران با ارائه اطلاعات در مورد اهداف بالقوه است.»

ایوت کوپر، وزیر خارجه بریتانیا، نیز گفت که «عمیقا نگران پیوندهای دیرینه بین روسیه و ایران در زمینه قابلیت‌های مشترک»، از جمله در حوزه پهپادی است.